أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
347
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
سورة الكهف مكّيّة و هى مائة و عشر ايات بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ [ سوره الكهف ( 18 ) : آيات 1 تا 5 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلى عَبْدِهِ الْكِتابَ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً ( 1 ) قَيِّماً لِيُنْذِرَ بَأْساً شَدِيداً مِنْ لَدُنْهُ وَ يُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْراً حَسَناً ( 2 ) ماكِثِينَ فِيهِ أَبَداً ( 3 ) وَ يُنْذِرَ الَّذِينَ قالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَداً ( 4 ) ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ وَ لا لِآبائِهِمْ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْواهِهِمْ إِنْ يَقُولُونَ إِلاَّ كَذِباً ( 5 ) سورة الكهف مكّيست و صد و ده آيت است « 1 » . رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : هر كه ده آيت از اين سوره از بر « 2 » بخواند فتنهء دجّال او را زيان ندارد ، و هر كه اين سوره جمله بخواند ببهشت شود . اسحاق بن عبد اللّه بن أبى فروه روايت كرد از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه : چون اين سوره فرود آمد هفتاد « 3 » هزار فريشته بتشييع او از آسمان فرود آمدند ؛ و هر كه اين سوره را روز آدينه بخواند هر گناه كه ازين آدينه تا آدينه كرده باشد بيامرزند او را ، و سه روز ديگر بر سر « 4 » و چندان نور دهند وى را كه به آسمان برسد و او را از فتنهء دجّال نگاهدارند .
--> ( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « مجاهد و قتاده گفتند : اين سوره يعنى سورة الكهف مكّى است و او صد و ده آيت است در كوفى ، و يازده آيت در بصرى ، و پنج در مدنى ، و هزار و پانصد و هفتاد و هفت كلمت است ، و شش هزار و ششصد و شصت حرف است » . ( 2 ) - كلمهء « از بر » در نسخ اين تفسير نيست ليكن در تفسير ابو الفتوح ( ره ) هست و طبرسى ( ره ) نيز در مجمع البيان گفته : « سمرة بن جندب عن النبىّ ( ص ) قال : من قرأ عشر آيات من سورة الكهف حفظا لم يضرّه فتنة الدجّال الحديث » . ( 3 ) - در بعضى نسخ : « هشتاد هزار » و در مجمع البيان : « شيّعها سبعون ألف ملك » . ( 4 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « بر سرى » ؛ در بهار عجم گفته : « بر سر و بر سرى علاوه و آن عبارت است از بار قليلى كه بر بار كثير بر سر گذارند و آن را سربارى نيز گويند ( آنگاه بنقل شواهد شعرى آن پرداخته است هر كه طالب باشد به آن جا مراجعه كند ) » .